Test plam atramentowych Rorschacha

Ten test prawie na pewno znasz z drugiej ręki — z filmu, z rysunku satyrycznego, z żartu o tym, co plama „naprawdę” oznacza. Słynny układ jest prosty: człowiek ogląda serię symetrycznych plam atramentowych i opisuje, czym mogłyby być, a psycholog słucha i skrupulatnie notuje. Ta strona celowo nie pokazuje żadnych plam i nie chodzi tu o przewrażliwienie: właściwe plansze są chronionym materiałem testowym, a ich upublicznienie mogłoby zepsuć test przyszłym badanym, więc bezpieczeństwo testu jest realną kwestią etyczną i prawną, a nie formalnością. To, co możemy ci pokazać, to historia. Metoda plam atramentowych zaczęła się od monografii z 1921 roku, Psychodiagnostik, w której szwajcarski psychiatra Hermann Rorschach opisał swoje eksperymenty z zestawem znormalizowanych plansz, który nazwał „eksperymentem interpretacji form”. Rok później zmarł w wieku 37 lat, a metoda zyskała międzynarodową sławę dopiero mniej więcej dekadę potem, z czasem stając się fundamentem instytutów, kongresów i międzynarodowego towarzystwa.Historyczne / opisowe

Z zewnątrz test wygląda na swobodne skojarzenia; od środka bliżej mu do księgowości. We współczesnym profesjonalnym użyciu test Rorschacha nie jest zgadywanką w dowolnej formie: badający zapisują odpowiedzi i kodują je według szczegółowego systemu. Przez dziesięciolecia oznaczało to Comprehensive System Johna Exnera; od 2011 roku jako jego następcę oferuje się Rorschach Performance Assessment System (R-PAS), zbudowany przez członków Rorschach Research Council samego Exnera i zaprojektowany tak, by naprawić problemy z normami i dowodami trafności starszego systemu.Historyczne / opisowe To, co dokładnie podlega kodowaniu i co te kody mają znaczyć, jest właśnie tą częścią, która zostaje za profesjonalną kurtyną — dlatego kształt testu jest wiedzą powszechną, a sposób jego oceniania już nie. Ta asymetria jest zamierzona, nie przypadkowa.

To, jak dobrze działa test Rorschacha, zależy niemal wyłącznie od tego, o który wskaźnik pytasz. Systematyczne metaanalizy 65 zmiennych Comprehensive System wykazały najmocniejsze dowody dla wskaźników odzwierciedlających zaburzenia myślenia i spostrzegania — wniosek, który przyjmują nawet najostrzejsi krytycy testu — podczas gdy ogólna trafność wobec kryteriów zewnętrznych wynosiła średnio skromne r około 0,27, a 13 zmiennych miało niewielkie wsparcie lub żadne.Zbieżne / replikowane Uczciwy nagłówek nie brzmi więc ani „działa”, ani „to bzdura”: test zachowuje się jak skrzynka z różnymi narzędziami: kilka z nich jest dobrze udokumentowanych, wiele wątpliwych. Pytanie, czy test Rorschacha jest trafny, okazuje się podobne do pytania, czy medycyna działa — użyteczne pytanie zawsze brzmi: która i na co.

Test Rorschacha nie jest prześwietleniem umysłu: znaczna większość jego wskaźników, zwłaszcza tych, które mają ujawniać cechy osobowości i życie emocjonalne, nie ma solidnego wsparcia empirycznego, a większość wykazuje niewielką wartość dodaną wobec innych metod diagnostycznych. Krytycy twierdzą dalej, że pominięcie niepublikowanych badań sprawiło, iż nawet przychylny przegląd z 2013 roku przeszacował trafność części wskaźników — zarzut, który autorzy oryginalnego przeglądu odrzucają, wytykając błędy w analizach samych krytyków.Niejednoznaczne / sporne Ten spór wciąż trwa, a ta strona nie zajmuje w nim stanowiska — jedynie go relacjonuje. Dla czytelnika wynika z tego coś prostego: żadna pojedyncza odpowiedź na niejednoznaczny obraz — a już na pewno żadna jej domorosła interpretacja — nie może być traktowana jak okno na czyjś ukryty charakter.

Sto lat później test Rorschacha zajmuje nietypową pozycję: jest jednocześnie jednym z najlepiej przebadanych i najbardziej spornych narzędzi w psychologii, a jego baza dowodowa wciąż jest kwestionowana, metaanaliza po metaanalizie. Jedyny punkt, w którym środowisko mówi z nietypową jednomyślnością, to poufność. Psychologów obowiązuje etyczny wymóg zabezpieczania materiałów testowych: kodeks etyczny APA (standard 9.11) nakazuje im chronić pozycje testowe i protokoły, ponieważ publiczne ujawnienie może unieważnić test dla przyszłych badanych, a nie tylko dla osoby, która je podejrzała. Dlatego ten artykuł, zgodnie z wytycznymi APA i oficjalnymi stanowiskami neuropsychologicznymi, nie pokazuje żadnych obrazów plam, oczekiwanych odpowiedzi ani reguł oceniania.Historyczne / opisowe Tam, gdzie badania milczą — również w kwestii tego, jak nowszy system oceniania wypadnie pod tą samą metaanalityczną lupą, którą przyłożono do jego poprzednika — ta strona milczy razem z nimi.